Veranderingen waaraan we werken

• Artrose stap voor stap

  Artrose stepped care is een stapsgewijze aanpak waarbij de behandeling begint met de minst ingrijpende zorg, zoals voorlichting en oefentherapie. Pas als dat onvoldoende resultaat geeft, volgt opschaling naar intensievere behandelingen. Door patiënten stapsgewijs te behandelen volgens een vaste volgorde, volgen huisartsen, fysiotherapeuten en orthopeden een uniforme en onderbouwd traject, gericht op zelfmanagement, actieve leefstijl en passende zorg op de juiste plek.  

  De pilot Artrose stap voor stap vindt plaats in de vorm van een scholingsavond binnen het samenwerkingsverband MediBilt in De Bilt en Bilthoven. Bij deze scholing worden de huisartsen, fysiotherapeuten en beweegcoaches geschoold over het zorgpadStepped care artrose en de bijbehorende samenwerkingsafspraken. De scholing vindt plaats op 26 mei 2026 en wordt gegeven door de kaderhuisartsen Beweegzorg, een fysiotherapeut en orthopeed. Na vier maanden wordt bepaald of deze werkwijze regionaal wordt ingezet en leidt tot een nieuwe werkwijze.  

  Product owner
  André de Vries, kaderhuisarts bewegingsapparaat, RegiozorgNU

  Teamleden
  Paul Sival (kaderhuisarts, Sterkz.org), Leonie de Bree (fysiotherapeut, UNICUM Huisartsenzorg), Doremiek Verdijk (huisarts, UNICUM Huisartsenzorg), Bas Dirkse (fysiotherapeut, Sterkz.org)  

• De Jichtlijn

  De Jichtlijn zet in op meer regie over chronische jichtzorg voor de huisarts en efficiëntere inzet van reumatologische capaciteit. Tijdens deze pilot komt er in ZorgDomein een nieuwe verwijsmogelijkheid beschikbaar bij de afdeling Reumatologie van het St. Antonius Ziekenhuis.  

  De patiënt gaat voor een eenmalig diagnostisch consult naar de reumatoloog en krijgt daar ook de eerste toediening van de urinezuurverlagende medicatie. Indien nodig volgt hierop nog één tot twee keer een telefonisch consult om uitslagen te bespreken. De huisarts zorgt voor verdere instelling op de onderhoudsmedicatie en kan laagdrempelig contact opnemen met de reumatoloog voor een meedenkadvies met maximaal twee weken wachttijd (nieuwe ZorgDomeinoptie). Patiënten met moeilijk te behandelen jicht of twijfel over de diagnose kunnen hiermee sneller gezien worden voor diagnostiek en worden anders dan voorheen eerder terugverwezen. Bij bevestiging van de diagnose start de reumatoloog de eerste behandeling en ontvangt de huisarts een duidelijk behandeladvies voor verdere instelling en follow-up in de huisartsenpraktijk (passend bij de NHG-standaard).  

  De pilot is in mei 2026 gestart (aanpassing in ZorgDomein per juni), duurt vijf maanden en vindt plaats in St. Antonius Ziekenhuis. Hiervoor is een werkafspraak opgesteld met een duidelijk advies met titreerschema en streefwaardes voor in de huisartspraktijk. Getoetst wordt of deze afspraak praktisch uitvoerbaar is in de huisartspraktijk, of er draagvlak is en of dit leidt tot minder herhaalconsulten in de tweede lijn. Bij positieve resultaten zal ook het Diakonnessenhuis deze werkafspraak en de aanpassing inZorgDomein toepassen.

  Product owner 
  Marieke Herenius, reumatoloog, St. Antonius Ziekenhuis

  Teamleden
  Wouter Schuurman (huisarts, RegiozorgNU) en Anne Aarts (reumatoloog Diakonessenhuis). 

Mogelijke veranderingen

Veranderingen die zijn gestopt

• Beeldvorming en digitaal advies

• Expertise spreekuur

Contact

Transmurale zorgpaden

Veranderingen waaraan we werken

• Integrale gezinspoli – Huilen in de juiste richting

  Een uniforme, regionaal gedragen aanpak voor excessief huilende baby’s. Ouders met zorgen melden zich met name bij de JGZ of bij de huisarts en ontvangen daar eenduidige, regionaal afgestemde informatie en scholing in de 5S-troostmethode. Bij aanhoudende zorgen, stress of verdenking op een medische oorzaak kan laagdrempelig worden verwezen naar de Advanced Baby Care (ABC)-poli van het St. Antonius Ziekenhuis of het Diakonessenhuis voor somatische beoordeling, om klinische opnames in de 2e lijn te voorkomen.

  Product owner
  Ineke de Kruijt, kinderarts, St. Antonius Ziekenhuis

• Diagnostiek slaapproblemen

  De patiënt vult de online de HSDQ-vragenlijst in en houdt gedurende één week een slaapdagboek bij. Op basis hiervan stelt de huisarts de diagnose. De HSDQ suggereert een diagnose die door de huisarts wordt bevestigd. Alleen bij twijfel wordt een expert-huisarts geconsulteerd (indien regionaal beschikbaar); anders wordt de casus voorgelegd aan een somnoloog. Pas wanneer dit geen uitsluitsel geeft, volgt een fysieke verwijzing naar de slaappoli.

  Product owner 
  Bart van Pinxteren, huisarts, Sterkz.org

• Behandeling insomnie

  Patiënten bij wie de diagnose insomnie is gesteld, worden door de huisarts verwezen naar de POH-GGZ die gespecialiseerd is in slaap (ofwel: POH-slaap). Hier ontvangt de patiënt de behandeling slaaprestrictie op afstand. Als een gewenst behandeleffect uitblijft, volgt digitale slaapzorg (iSleep) en/of groepstherapie Slaap in de wijk. Als dan nog steeds een gewenst behandeleffect uitblijft, wordt de patiënt verwezen naar de tweede lijn.

  Product owner
  Bart van Pinxteren, huisarts, Sterkz.org

Mogelijke veranderingen

Veranderingen die zijn gestopt

Contact

Transmurale zorgpaden

Veranderingen waaraan we werken

• VVOC-overgangsconsulente

  Door de inzet van een VVOC-overgangsconsulente in de eerste lijn kan menopauzezorg laagdrempelig worden aangeboden, terwijl de tweede lijn én de huisartsenzorg worden ontlast. De overgangsconsulent is een BIG-geregistreerde zorgprofessional met een uniforme (post-hbo) opleiding, waardoor kwalitatieve en consistente zorg gewaarborgd is.

  Product owner 
  Ingrid de Voogd, kaderhuisarts urogynaecologie, UNICUM Huisartsenzorg

• Plaatsen van pessaria door bekkenfysiotherapeut

  Door pessaria te laten plaatsen door bekkenbodemfysiotherapeuten ontstaat sneller klachtenreductie, waardoor minder huisartsenconsulten en minder bekkenfysiotherapiesessies nodig zijn. Het voorkomt ook doorverwijzingen naar de tweede lijn en verkort de totale behandelduur voor vrouwen met prolapsklachten.

  Product owner
  Willeke  van der Neut, bekkenbodemfysiotherapeut, Het Kruispunt

• Horizontaal vulvaspreekuur

  Door een vulvaspreekuur in de 1e lijn te organiseren, kunnen patiënten met vulva-gerelateerde klachten sneller en beter worden beoordeeld, waardoor onnodige verwijzingen naar de 2e lijn afnemen. Het spreekuur biedt laagdrempelige diagnostiek en behandeling binnen een duidelijk afgebakende doelgroep.

  Product owner
  Suzanne Veltman-Verhulst, kaderhuisarts urogynaecologie, UNICUM Huisartsenzorg

Mogelijke veranderingen

Veranderingen die zijn gestopt

Contact

Transmurale zorgpaden

Veranderingen waaraan we werken

• Hartfalen

  Volgt

• Atriumfibrileren

  Volgt

• CVRM

  Volgt

• Hartrevalidatie

  Volgt

• Stabiele agina pectoris

  Volgt

• Regionaal cardio-formularium

  Volgt

Mogelijke veranderingen

Veranderingen die zijn gestopt

Contact

Transmurale zorgpaden

Veranderingen waaraan we werken

• Herziening diagnose diabetes type 1-patiënten

  Met Herziening diagnose diabetes type 1 willen we komen tot een werkwijze waarbij structureel het type diabetes wordt gecontroleerd bij alle mensen met type1 diabetes die drie jaar of langer geleden de diagnose de diagnose hebben gekregen. 5% van hen blijkt namelijk verkeerd gediagnosticeerd te zijn en eigenlijk diabetes type 2 te hebben. Hiervoor wordt een diagnostisch algoritme gebruikt, ontwikkeld en getest in het Verenigd Koninkrijk, dat met succes de verkeerd gediagnosticeerden identificeert. Na juiste classificatie kan de behandeling worden aangepast en worden mensen met diabetes type 2, waar passend, terugverwezen naar de eerste lijn.

  Begin april 2026 is informeel een pilot gestart in het UMC Utrecht van drie maanden. In deze periode verschijnt in het HiX-sjabloon bij elke jaarcontrole van een persoon met diabetes type 1 een nieuw verplicht invulveld met de vraag of de patiënt binnen de inclusiecriteria valt. Als dit het geval is, worden er aanvullende bloedwaardes gemeten tijdens het bloedonderzoek dat standaard bij het volgende polibezoek van de patiënt wordt uitgevoerd. Na de uitkomsten van het aanvullende bloedonderzoek voert de arts het algoritme uit en bepaalt de arts de diagnose. Het succes van de pilot wordt geëvalueerd door een vragenlijst voor te leggen aan de artsen die de nieuwe werkwijze hebben gebruikt.

  Product owner 
  Thomas van Sloten, internist-vasculair geneeskundige, UMC Utrecht

• Verwijscheck Diabetes

  Voor iedere patiënt met diabetes wordt vóór verwijzing naar de tweede lijn een gerichte triage uitgevoerd waarin wordt bepaald of specialistische zorg werkelijk nodig is. Als onderdeel van deze triage consulteert de huisarts de kaderhuisarts. Alleen wanneer passende zorg in de eerste lijn niet volstaat, volgt verwijzing naar de tweede lijn. Bij ontvangst van de verwijzing beoordeelt de specialist welke vervolgstap nodig is: meedenkadvies inzetten, inplannen poli afspraak Interne Geneeskunde of de witte-jas-check.

  Product owner
  Floris Hirsch, kaderhuisarts Diabetes, UNICUM Huisartsenzorg

• Exit-criteria terugverwijzen naar eerste lijn

  Voor diabetes type 2-patiënten die tijdelijk tweedelijnszorg hebben gekregen, worden vaste exit-criteria gebruikt om te bepalen wanneer zij weer veilig kunnen terugkeren naar de huisarts. Zodra aan deze criteria is voldaan, volgt terugverwijzing met een duidelijke en complete overdracht, zodat de huisarts de zorg direct kan voortzetten.

  Product owner 
  Alex Muller, internist-endocrinoloog, Diakonessenhuis

Mogelijke veranderingen

• Witte-jas-check

  Voor patiënten die blijven aandringen op specialistische zorg omdat zij twijfelen aan de eerstelijnsbehandeling, wordt een eenmalig (digitaal) meekijkconsult ingezet. De specialist beoordeelt de situatie, bevestigt wanneer de behandeling veilig in de eerste lijn kan blijven en geeft de patiënt het benodigde vertrouwen. Hierdoor worden onnodige verwijzingen én herhaalde huisartsconsulten voorkomen, terwijl de regie bij de huisarts blijft.

  Product owner
  Thomas van Sloten, internist-vasculair geneeskundige, UMC Utrecht

• Consultatielijn POH-S ↔ Diabetesverpleegkundige

  Een directe consultatielijn tussen de POH-S in de eerste lijn en diabetesverpleegkundigen in de tweede lijn maakt het mogelijk om vragen over bijvoorbeeld insulinegebruik of materialen snel en laagdrempelig af te stemmen. Hierdoor kunnen praktische knelpunten sneller worden opgelost en blijft onnodige verwijzing achterwege.

• Werkwijze ‘onrustige glucose’ voor niet-internisten

  Bij patiënten met diabetes type 2 die in zorg zijn bij een andere specialist en bij wie ‘onrustige glucose’ wordt gezien, kan de specialist dit zelf beoordelen en zo nodig de zorg terugverwijzen naar de huisarts. Hiermee wordt onnodige consultatie of verwijzing naar de internist in de tweede lijn voorkomen.

  Product owner 
  Eline van der Valk, internist-endocrinoloog, UMC Utrecht

Veranderingen die zijn gestopt

Contact

Transmurale zorgpaden

Veranderingen waaraan we werken

• Verplaatsen psychosociale ondersteuning

  Voor patiënten met kanker is er meer passende en tijdige psychosociale ondersteuning mogelijk dan dat nu wordt gegeven. Deze verandering richt zich op het zichtbaar en bekend maken van beschikbare psychosociale ondersteuning in de eerste lijn, netwerken en het sociaal domein, zodat zorgverleners gerichter kunnen verwijzen en patiënten sneller passende ondersteuning krijgen op het juiste niveau. Wat meespeelt is een sterke verwijsreflex naar het Helen Dowling Instituut. Dit gebeurt bij niet-complexe psychische klachten, waardoor lange wachttijden ontstaan. Dit is belastend voor patiënten en leidt tot workarounds en extra druk op zowel de eerste als tweede lijn.

  Product owner
  Jolanda Gons, ergotherapeut, Ergo Doen (Sterkz.org)

• Huisarts kwetsbare patiënt betrekken bij behandelopties

  Bij kwetsbare patiënten met kanker wordt bij het bespreken van behandelopties niet altijd de volledige context meegenomen, zoals functioneren, thuissituatie en belastbaarheid. Deze verandering richt zich op het actief betrekken van de huisarts door de specialist bij patiënten bij wie twijfel bestaat over wat passend is. Door het toevoegen van een standaard in te vullen paragraaf in de brief naar de huisarts kan contextinformatie worden meegewogen in de besluitvorming. Dit leidt tot meer passende zorg.

  Product owner 
  Filip de Vos, internist-oncoloog, UMC Utrecht

• Benadrukken rol van beweegzorg

  Beweegzorg tijdens en na oncologische behandeling draagt aantoonbaar bij aan het beter volhouden van de behandeling, minder vermoeidheid en een hogere kwaliteit van leven, maar wordt nog beperkt ingezet. Deze verandering richt zich op het vergroten van de bekendheid binnen het ziekenhuis van bestaande beweegzorgopties, zoals fysiotherapie, sportprogramma’s en OncoFit. Door gerichter te verwijzen naar beweegzorg verbetert de gezondheid van patiënten en neemt de druk op zowel de eerste als tweede lijn af.

  Product owner 
  Marie-Rose van Lieshout, oncologisch fysiotherapeut, fysio Weustink

• Hulp bij stoppen met roken

  Bij patiënten met kanker wordt stoppen met roken nu niet structureel besproken door specialisten, terwijl dit grote invloed heeft op behandeluitkomsten. Deze verandering richt zich op het standaard voeren van het gesprek over stoppen met roken bij relevante specialismen (zoals longziekten & urologie) en op het vastleggen wanneer een patiënt motivatie toont om te stoppen, door de huisarts hierover te informeren via een korte brief van de specialist. Hierdoor kan de huisarts, zodra de patiënt zich meldt, direct passende ondersteuning inzetten via de POH-S, met als doel minder complicaties, minder ligdagen en een effectievere behandeling.

  Product owner 
  ntb

Mogelijke veranderingen

Veranderingen die zijn gestopt

Contact

Transmurale zorgpaden

Veranderingen waaraan we werken

• PDS zonder omweg

  Volgt

• Goed ingerichte gastro

  Volgt

• Eerstelijns levercheck

  Volgt

• Coeliakie zonder scopie

  Volgt

Mogelijke veranderingen

Veranderingen die zijn gestopt

Contact

Transmurale zorgpaden

Veranderingen waaraan we werken

Mogelijke veranderingen

Veranderingen die zijn gestopt

Contact

Transmurale zorgpaden