Met kanker thuis

Naast de medische behandeling is persoonsgerichte zorg van grote waarde voor patiënten met kanker, zowel voor het herstel als voor de kwaliteit van leven. Het functioneren thuis, de leefstijl en het psychosociaal welzijn zijn hiervan belangrijke onderdelen. In de oncologische netwerkzorg is hier al zeker aandacht voor; tegelijkertijd kan dit passender en meer gestructureerd worden georganiseerd.

Dit zorgpad implementeert interventies die structuur aanbrengen in de persoonsgerichte zorg voor patiënten die klachten hebben voor en gedurende de behandeling of tijdens de nazorg. Aandacht voor oplossingen dichtbij huis in de eerste lijn of via lotgenotencontact spelen hierbij een rol. Daarbij heeft in sommige situaties persoonsgerichte zorg ook impact op de medische behandeling: bij kwetsbare patiënten kan persoonsgerichte zorg leiden tot andere keuzes in de behandeling.

De aandacht binnen dit zorgpad gaat in eerste instantie naar patiënten onder curatieve zorg. Na de initiële adoptie van de interventies kunnen nieuwe werkwijzen natuurlijk ook worden toegepast binnen de palliatieve zorg.

Veranderingen waaraan we werken

Verplaatsen psychosociale ondersteuning – pilot

Huidige situatie
Patiënten met kanker krijgen voor psychosociale ondersteuning regelmatig een verwijzing die onvoldoende aansluit, met name naar specialistische GGZ (SGGZ). Zorgverleners weten onvoldoende wat andere opties zijn. Hierdoor zijn er lange wachttijden, terwijl patiënten met niet-complexe psychische klachten ook op andere plekken geholpen kunnen worden. Gedurende de wachttijden ontstaan extra zorgcontacten met de verpleegkundig specialist de huisartspraktijk als tussenoplossing.

Verandering
Een verwijskaart voor zorgverleners waardoor ze tijdig naar passende ondersteuning kunnen verwijzen dichtbij huis. De verwijskaart heeft duidelijke richtlijnen met:

zelfhulpmiddelen & informatiebronnen
mogelijkheden voor lotgenotencontact
omschrijving van de rollen in de eerste lijn, GGZ (binnen en buiten het ziekenhuis) en SGGZ .

Pilot
In het Diakonessenhuis wordt een pilot uitgevoerd op de poli’s Mamma, Dermatologie, Longgeneeskunde en Gynaecologie. Daarnaast wordt er met het St. Antionius en UMCU besproken hoe de interventie daar het meest passend geïmplementeerd kan worden.

Product owner
Jolanda Gons, Ergotherapeut, Ergodoen, Sterkz.org

Scrummaster
Stefan van Lent, Sterkz.org

Teamleden
Aline Teunissen (oncologieverpleegkundige 1e lijn, Bloezem, RegiozorgNU), Angelique Dam-Winters (POH-GGZ, Sterkz.org), Matijs Jansen (coördinator Tegenkracht Midden-NL), Danielle van der zee (verpleegkundig specialist, Diakonessenhuis), Malou Edelman (huisarts, RegiozorgNU)

Huisarts kwetsbare patiënt betrekken bij behandelopties – pilot

Huidige situatie
Bij kwetsbare patiënten met kanker wordt bij het bespreken van behandelopties niet altijd de volledige context meegenomen, zoals functioneren, de thuissituatie, gezondheidsvaardigheden en belastbaarheid. Hierdoor komt het voor dat de zorg niet volledig is afgestemd op de persoonlijke situatie van de patiënt.

Verandering
In de nieuwe situatie wordt de huisarts structureel betrokken bij de keuze van behandelopties van deze groep patiënten. Op deze manier wordt er naast ziektegerichte en fysieke informatie ook sociale en cognitieve contextinformatie meegenomen, waardoor de zorg passender wordt ingericht.

Pilot
Tussen juli en oktober wordt een pilot uitgevoerd op de gespecialiseerde polikliniek van aandoeningen van het bovenste spijsverteringskanaal (UGI-poli) in het UMC Utrecht. Wellicht sluit de poli Longgeneeskunde later aan. Huisartsen uit de drie huisartsenorganisaties worden zo nodig betrokken. De effectiviteit van deze werkwijze wordt onderzocht en geoptimaliseerd waar nodig. Daarnaast wordt er met andere poli’s van de drie ziekenhuizen afgestemd of deze interventie aansluit bij hun patiënten, voor latere implementatie.

Product owner
Ietje Perfors, huisarts, RegiozorgNU

Scrummaster
Stefan van Lent, Sterkz.org

Teamleden
Carlo Schippers (verpleegkundig specialist slokdarm- en maagoncologie, UMCU), Eke van Lunteren (verpleegkundig specialist slokdarm- en maagoncologie, UMCU), Filip de Vos (internist-oncoloog, UMCU)

Benadrukken rol van beweegzorg – onderzoek

Huidige situatie
De rol en impact van beweging voor patiënten met kanker wordt nog te weinig benadrukt. Beweegzorg via de eerstelijns oncologisch geschoolde fysiotherapeut dichtbij huis wordt hierbij nog beperkt ingezet. Daarbij is bij een verwijzing de informatie vaak onvolledig.

Verandering
Meer en passendere inzet van beweegzorg en beweging tijdens en na behandeling, in beginsel bij de patiëntengroep met borstkanker en colonkanker. Dit wordt ingevuld door een juiste verwijzing vanuit de verpleegkundig specialist naar de oncologisch geschoolde fysiotherapeut. De fysiotherapeut verzorgt de beweegtherapie en adviseert welke zelfstandige beweging past bij de klachten.

Product owner
Marie-Rose van Lieshout, oncologisch fysiotherapeut, fysio Weustink

Scrummaster
Stefan van Lent, Sterkz.org

Teamleden
Marieke ten Tusscher (fysiotherapeut UMCU), Marjolein Smits (Stichting Tegenkracht), Marie-Jose Stoop (huisarts, UNICUM)