Overslaan en naar de inhoud gaan

Podcast: Wat is er leuk aan beweegzorg?

Doremiek Verdijk: “Beweegzorg is een aanpak die start op de grens tussen de eerste en nulde lijn. Patiënten met gewrichtsklachten worden in een vroeg stadium gestimuleerd meer te bewegen via informatie, educatie, digitale ondersteuning en een beweegcoach.”

Lodewijk van Rhijn: “Artrose is een gewrichtsziekte die positief reageert op bewegen. Dat is de aanpak binnen het project stepped care artrose. Niet nieuw, wel belangrijk om nog betere afspraken over te maken: diagnose door huisarts of fysiotherapeut, beweegtraject door fysiotherapeut en beweegcoach en laagdrempelig meedenkadvies door de orthopeed.”

Luister hier de podcast en laat een review achter:

Podcast: Hoe houden we diabeteszorg behapbaar?

Bertien Hart: “Er bestond al goed contact tussen de zes kaderhuisartsen van de drie zorggroepen en de diabetesinternisten, vasculair geneeskundigen en endocrinologen van de drie ziekenhuizen. Toen de Utrechtse Fabriek langskwam, zeiden we direct dat diabetes het allerbelangrijkste zorgpad zou zijn met als belangrijkste vraag: Hoe houden we de zorg behapbaar als het aantal diabetespatiënten de komende jaren nog verder toeneemt?”

Brainstormend kwam de groep tot acht projecten, waarvan er zes door de onderzoeksfase zijn gekomen en binnenkort drie pilots starten: Herziening diagnose diabetes type 1-patiënten, Exit-criteria terugverwijzen naar eerste lijn en Verwijscheck Diabetes.

Denk mee!

De Utrechtse Fabriek is een lerend systeem. Input uit de dagelijkse praktijk van huisartsen en specialisten helpt om de best mogelijke zorg te organiseren.

Luister naar de podcast en laat een review achter

Start eerste drie transmurale pilots

Artose stap voor stap

Artrose stepped care is een stapsgewijze aanpak waarbij de behandeling begint met de minst ingrijpende zorg, zoals voorlichting en oefentherapie. Pas als dat onvoldoende resultaat geeft, volgt opschaling naar intensievere behandelingen. Door patiënten stapsgewijs te behandelen volgens een vaste volgorde, volgen huisartsen, fysiotherapeuten en orthopeden een uniforme en onderbouwd traject, gericht op zelfmanagement, actieve leefstijl en passende zorg op de juiste plek.

De pilot Artrose stap voor stap vindt plaats in de vorm van een scholingsavond binnen het samenwerkingsverband MediBilt in De Bilt en Bilthoven. Bij deze scholing worden de huisartsen, fysiotherapeuten en beweegcoaches geschoold over het zorgpad Stepped care artrose en de bijbehorende samenwerkingsafspraken. De scholing vindt plaats op 26 mei en wordt gegeven door de kaderhuisartsen Beweegzorg, een fysiotherapeut en orthopeed. Na vier maanden wordt bepaald of deze werkwijze regionaal wordt ingezet en leidt tot een nieuwe werkwijze.

Betrokken: André de Vries (kaderhuisarts, RegiozorgNU), Paul Sival (kaderhuisarts, Sterkz.org), Leonie de Bree (fysiotherapeut, UNICUM Huisartsenzorg), Doremiek Verdijk (huisarts, UNICUM Huisartsenzorg), Bas Dirkse (fysiotherapeut, Sterkz.org). Meer informatie via Fransien Verdonk, RegiozorgNU.

De Jichtlijn

De Jichtlijn zet in op meer regie over chronische jichtzorg voor de huisarts en efficiëntere inzet van reumatologische capaciteit. Tijdens deze pilot komt er in ZorgDomein een nieuwe verwijsmogelijkheid beschikbaar bij de afdeling Reumatologie van het St. Antonius Ziekenhuis.

De patiënt gaat voor een eenmalig diagnostisch consult naar de reumatoloog en krijgt daar ook de eerste toediening van de urinezuurverlagende medicatie. Indien nodig volgt hierop nog één tot twee keer een telefonisch consult om uitslagen te bespreken. De huisarts zorgt voor verdere instelling op de onderhoudsmedicatie en kan laagdrempelig contact opnemen met de reumatoloog voor een meedenkadvies met maximaal twee weken wachttijd (nieuwe ZorgDomeinoptie). Patiënten met moeilijk te behandelen jicht of twijfel over de diagnose kunnen hiermee sneller gezien worden voor diagnostiek en worden anders dan voorheen eerder terugverwezen. Bij bevestiging van de diagnose start de reumatoloog de eerste behandeling en ontvangt de huisarts een duidelijk behandeladvies voor verdere instelling en follow-up in de huisartsenpraktijk (passend bij de NHG-standaard).

De pilot is in mei gestart (aanpassing in ZorgDomein per juni), duurt vijf maanden en vindt plaats in St. Antonius Ziekenhuis. Hiervoor is een werkafspraak opgesteld met een duidelijk advies met titreerschema en streefwaardes voor in de huisartspraktijk. Getoetst wordt of deze afspraak praktisch uitvoerbaar is in de huisartspraktijk, of er draagvlak is en of dit leidt tot minder herhaalconsulten in de tweede lijn. Bij positieve resultaten zal ook het Diakonnessenhuis deze werkafspraak en de aanpassing in ZorgDomein toepassen.

Betrokkenen: Marieke Herenius (reumatoloog, St. Antonius Ziekenhuis), Wouter Schuurman (huisarts, RegiozorgNU) en Anne Aarts (reumatoloog Diakonessenhuis). Meer informatie via Fransien Verdonk, RegiozorgNU.

Herziening diagnose diabetes type 1

De pilot Herziening diagnose diabetes type 1 heeft als doel te komen tot een werkwijze waarbij structureel het type diabetes wordt gecontroleerd bij alle mensen met type1 diabetes die drie jaar of langer geleden de diagnose de diagnose hebben gekregen. 5% van hen blijkt namelijk verkeerd gediagnosticeerd te zijn en eigenlijk diabetes type 2 te hebben. Hiervoor wordt een diagnostisch algoritme gebruikt, ontwikkeld en getest in het Verenigd Koninkrijk, dat met succes de verkeerd gediagnosticeerden identificeert. Na juiste classificatie kan de behandeling worden aangepast en worden mensen met diabetes type 2, waar passend, terugverwezen naar de eerste lijn.

De pilot is informeel begin april gestart in het UMC Utrecht en duurt drie maanden. In deze periode verschijnt in het HiX-sjabloon bij elke jaarcontrole van een persoon met diabetes type 1 een nieuw verplicht invulveld met de vraag of de patiënt binnen de inclusiecriteria valt. Als dit het geval is, worden er aanvullende bloedwaardes gemeten tijdens het bloedonderzoek dat standaard bij het volgende polibezoek van de patiënt wordt uitgevoerd. Na de uitkomsten van het aanvullende bloedonderzoek voert de arts het algoritme uit en bepaalt de arts de diagnose. Het succes van de pilot wordt geëvalueerd door een vragenlijst voor te leggen aan de artsen die de nieuwe werkwijze hebben gebruikt.

Betrokken: Thomas van Sloten, internist-vasculair geneeskundige (UMC Utrecht). Meer informatie via Arwin Quaak, Sterkzorg.

Beweegzorg: flexibel experimenteren

In Maastricht zette hij ‘Het Beweeghuis’ op, een transmuraal netwerk rondom patiënten met gewrichtsklachten. Iedereen die met beweegzorg bezig is, pakt daar zijn rol. Inmiddels werkt Lodewijk van Rhijn vier jaar in het UMC Utrecht en probeert hij als hoogleraar Orthopedie ook in Midden-Nederland iets dergelijks op te zetten – met kleine stappen. Binnen de Utrechtse Fabriek voor Zorgtransformatie is hij medisch coördinator Beweegzorg 50+.

Wat heeft ‘Het Beweeghuis’ concreet opgeleverd?

“Het Beweeghuis is bewezen beter voor de patiënten, levert minder druk op voor de huisartsen en betere begeleiding door de fysiotherapeuten. Voor elke geïnvesteerde euro krijg je vier euro terug. Dit hebben we bereikt door de opzet van een verlengde, anderhalvelijnspoli, waar orthopeden, dedicated fysiotherapeuten en kaderhuisartsen samenwerken met Maastricht Sport. Dat is een gemeentelijke organisatie die beweeg- en sportprogramma’s aanbiedt voor jong en oud. Door die samenwerking komt maar liefst 98% van de mensen met bewegingsarmoede in een beweeggroep in hun eigen wijk en is in het ziekenhuis ruimte gemaakt voor derdelijns patiënten.”

Hoe geef je beweegzorg vorm binnen de Utrechtse Fabriek?

“We beginnen klein met maximaal vier projecten, use cases noemen we die. Een ervan is stepped-care artrose, een op maat gemaakte aanpak voor artrosepatiënten. Ook jicht is een use case, een relatief kleine, maar wel een hele leuke omdat deze zo overzichtelijk is en een duidelijke win-win oplevert voor zowel de huisarts als de reumatoloog. Het idee is dat een patiënt met acute jicht snel door de reumatoog kan worden gezien en weer teruggaat naar de huisarts voor het instellen van de medicatie.”

Wat is de grootste uitdaging?

“Het goed opzetten van een netwerk, waarin alle partijen vertrouwen hebben in elkaar en dezelfde taal spreken. Hierbij is de hoeveelheid een behoorlijke uitdaging, want in Maastricht had ik te maken met maar één huisartsenorganisatie, één fysiotherapeutengroep en één UMC dat ook de tweelijnszorg deed. Hier is dat veel complexer met meer groepen, meer inzichten, meer belangen en andere prioritering. Maar de eerste klapper is dat het beweegzorg in het regioplan staat en een van de tien transmurale zorgpaden is die we binnen de Utrechtse Fabriek oppakken. Daar ben ik heel blij mee.”

Wanneer is het succesvol voor jou?

“Als we echt de ruimte krijgen om te experimenteren met het verschuiven van de zorg – en de daarbij horende richtlijnen – en de kleine successen gebruiken om iets groters neer te zetten. Dat er een netwerk staat waar de verschillende zorgverleners samenwerken, op zo’n manier dat de mensen met klachten aan het bewegingsapparaat ook toestaan dat ze bijvoorbeeld naar een beweeggroep of fysiotherapeut worden verwezen in plaats van naar de huisarts of orthopeed.”

“Bewegen is goed voor alles: psyche, hart, vaten, bloed. Mensen worden er op alle aspecten beter van.”

Hoe zie je jouw rol?

“Ik zie mezelf als aanjager en als oliemannetje, want ik ken het netwerk, in ieder geval vanuit de fysiotherapeuten en orthopeden en gedeeltelijk vanuit de huisartsen. We moeten beweegzorg gewoon aanpakken in de regio en vanuit mijn achtergrond weet ik dat dat kan. Er zijn hier veel lokale initiatieven en er is hier voldoende enthousiasme, maar we kennen elkaar nog onvoldoende. Dus daar is nog werk aan de winkel.”

Waar hoop je over een jaar te staan?

“Dan hoop ik een aantal use cases up and running te hebben. En ik hoop dat de verschillende groepen die in deze regio direct met bewegen bezig zijn elkaar makkelijker kunnen vinden. Niet per se in de fysieke consulten, maar in de manier van hoe wij denken deze groep mensen het beste te kunnen opvangen. Dat kan per wijk verschillend zijn, Overvecht wordt bijvoorbeeld anders dan Utrecht centrum.”

Over Lodewijk van Rhijn

Lodewijk van Rhijn rondde zijn opleiding tot orthopedisch chirurg in 1996 af in het OLVG in Amsterdam en het WKZ in Utrecht. Daarna werkte hij in het MaastrichtUMC+. Hier zette hij in samenwerking met de regio het transmuraal bewegingscentrum ‘Het beweeghuis’ op om de zorg rondom bewegen binnen en buiten het ziekenhuis eigentijds te organiseren. In 2022 maakte Lodewijk de overstap naar het UMC Utrecht, waar hij afdelingshoofd en hoogleraar Orthopedie is. In zijn opdracht is onder meer veel aandacht voor health care organisation.

Lees verder

Podcast: Hoe voorkom je onnodige zorg?

In de eerste aflevering ‘Wat doet de Utrechtse Fabriek voor Zorgtransformatie precies?’ gaan huisartsen Berthon Rikken en Marlies Dool in gesprek met Nienke Hulshof, manager transmurale zorg bij het Diakonessenhuis, en Elske Faber, clustermanager zorgvernieuwing bij UNICUM Huisartsenzorg. Ze vertellen over het ontstaan, de achtergronden en werkwijze van de Utrechtse Fabriek.

Nienke: “We hebben te maken met een toenemende zorgvraag. Als je een concreet idee hebt voor een verbetering, dan is de Utrechtse Fabriek een plek waar dat idee kan landen. In onze werkwijze zijn de professionals in de lead. Daar waar zij kansen en verbeteringen zien, pakken we dat samen met een team op. Niet denkend vanuit het ziekenhuis of de eerste lijn, maar in dialoog met elkaar. Alleen samen gaat dit werken.”  

Elske: “In een van de projecten onderzoeken we de werkwijze rondom huilbaby’s. Huisartsen verwijzen nu met regelmaat naar het ziekenhuis als zij geen oplossing zien, maar er ook geen medische oorzaak is. Samen met de jeugdgezondheidszorg kijken we hoe verpleegkundigen en jeugdartsen bij de consultatiebureaus dit soort vragen kunnen oppakken. Daarmee voorkomen we onnodige zorg.”  

Luister hier de podcast en laat een review achter.