Buikklachten (MDL)

Een deel van de patiënten met buikklachten/een maag-, darm-, leverziekte worden naar het ziekenhuis verwezen, terwijl diagnostiek en behandeling vaak ook in de eerste lijn mogelijk zijn. Door duidelijke afspraken over diagnostiek, triage en behandeling krijgen patiënten sneller duidelijkheid en passende zorg dicht bij huis. Dit versterkt de samenwerking tussen huisarts en specialist en vermindert onnodige verwijzingen naar het ziekenhuis.

Hieronder zie je de veranderingen waar we aan werken en de fase waarin deze zitten. De fasering is als volgt: initiatie – onderzoek – pilot – opschaling.

Veranderingen waaraan we werken

PDS zonder omweg – initiatie

Huidige situatie
Bij patiënten met (verdenking op) PDS ontstaat variatie in aanpak en begeleiding in de eerste lijn, en blijft er diagnostische onzekerheid vaak bestaan. Deze onzekerheid is voor patiënt en huisarts een belangrijke reden voor verwijzing en herhaald aanvullend onderzoek. Verwijzingen voor PDS worden bovendien wisselend opgepakt, met soms lange wachttijden en afwijzingen zonder inhoudelijke beoordeling.

Verandering
Door de huisarts vroeg in het traject een gestandaardiseerd meedenkadvies van de MDL-arts in te laten zetten, komt specialistische bevestiging van de (positieve) PDS-diagnose beschikbaar op het moment dat de diagnostische twijfel speelt. Rondom dit meedenkadvies worden wederzijdse afspraken vastgelegd: de huisarts levert een gestructureerde verwijzing/vraag aan; de tweede lijn geeft uniform, tijdig en gehonoreerd advies. Een directe eerstelijns-diëtistverwijzing (gerichte, dedicated diëtisten) maakt onderdeel uit van het pad.

Verwacht effect
Door deze werkwijze krijgen huisartsen concrete handvatten en diagnostische rugdekking, patiënten krijgen sneller een passende en begrepen diagnose, en onnodige verwijzingen/onderzoeken nemen af zonder dat werk eenzijdig naar de eerste lijn verschuift.

Product owner
Femke van de Peppel, huisarts, Sterkz.org

Scrummaster
Lisanne Pattynama, Allegro Medical)

Teamleden
Suzanne Jeurnink (MDL-arts, Diakonessenhuis), Marc Verhagen (MDL-arts, Diakonessenhuis), Sascha de Jong (diëtist, Sterkz.org).

Goed gerichte gastro – onderzoek

Huidige situatie
Patiënten onder de 50 jaar met dyspepsie (maagklachten) zonder alarmsymptomen worden nog geregeld verwezen voor een gastroscopie, terwijl bekend is dat de kans op het vinden van afwijkingen en de kans op geruststelling van de patiënt zeer klein is. Een gastroscopie is een duur en invasief onderzoek. Daarom gaan we voor deze patiëntengroep een verwijscheck inzetten vóór verwijzing voor een gastroscopie.

Verandering
Met behulp van een ZorgDomein-checklist worden vaste, richtlijnconforme stappen vóór verwijzing geborgd in de eerste lijn met een step-up beleid. Als de checklist niet is voldaan, is er alsnog een mogelijkheid tot meedenkadvies als wordt ingevuld waarom er alsnog een verwijzing/ meedenkaanvraag plaatsvindt. Ook wordt ingezet op patiënteducatie over nut en beperking van gastroscopie (o.a. Keuzehulp/Thuisarts), met shared decision making over het juiste moment van een scopie.

Verwacht effect
Heldere indicatiestelling en educatie leidt tot minder niet-geïndiceerde gastroscopieën, minder belasting voor patiënt en keten, en meer zekerheid voor huisarts en patiënt over het juiste moment van een gastroscopie.

Product owner
Robbert Keppel, huisarts Huisartsen Maarn, UNICUM

Scrummaster
Lisanne Pattynama, Allegro Medical

Teamleden
Robert Verdonk (MDL-arts, St. Antonius Ziekenhuis)

Eerstelijns levercheck – onderzoek

Huidige situatie
Patiënten met milde leverenzymstoornissen worden nu vaak verwezen naar de MDL-arts voor diagnostiek en follow-up. Volgens de NHG-richtlijn moet deze diagnostiek in de eerste lijn plaatsvinden, maar kan een verwijzing plaatsvinden bij een ‘wens tot meer duidelijkheid’. Vaak is er sprake van leververvetting (MASLD) en dat vergt leefstijlaanpassingen via bijvoorbeeld de diëtist.

Verandering
Op een efficiënte manier huisartsen faciliteren om MASLD te onderscheiden van andere aandoeningen, waar wel een verwijzing naar de MDL-arts voor nodig is. We bieden een geprotocoliseerde aanpak met specifieke en duidelijke labwaarden en criteria voor verwijzing. Deze staan nog niet duidelijk genoeg in de NHG-standaard beschreven. Door deze regio-uniforme aanpak hoeven er naar verwachting minder verwijzingen en diagnostiek plaats te vinden. We bieden ook overzicht over de vervolgbehandeling, waarbij de diëtist vroeger wordt betrokken. De verandering geldt primair voor de huisartsen en diëtisten (en POH bij follow-up) en secundair voor de MDL-arts, laboratoria en radiologen.

Voorziening
Duidelijke documentatie naar alle huisartsen, nascholing, verwijscheck ZorgDomein.

Verwacht effect

Minder onnodige verwijzingen naar de MDL-arts voor patiënten met milde steatose zonder gevorderde fibrose (FIB-4 <1,3)
Eerdere diagnosestelling en leefstijlinterventie;
Betere integratie met bestaande CVRM-ketenzorg
Afname wachttijden in de tweede lijn.

Product owner
Mattijs Numans, huisarts

Scrummaster
Lisanne Pattynama, Allegro Medical

Teamleden
Mark Stolk (MDL-arts, St. Antonius Ziekenhuis), Anita Hellemons (diëtist, VoedingsAdviesGroep Utrecht), POH CVRM volgt.

Coeliakie zonder scopie – onderzoek

volgt